Konsekwencje ustalenia pozacenowych kryteriów oceny ofert niezgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych

Jedną ze zmian dokonanych na mocy ostatniej nowelizacji ustawy pzp jest obowiązek stosowania przez zamawiających pozacenowych kryteriów oceny ofert we wszystkich postępowaniach, za wyjątkiem sytuacji, w której przedmiot zamówienia jest powszechnie dostępny i posiada ustalone standardy jakościowe. Dodatkowo, zamawiający należący do sektora finansów publicznych, są zobligowani do wykazania w załączniku do protokołu postępowania, sposobu w jaki zostały uwzględnione w opisie przedmiotu zamówienia koszty ponoszone w okresie korzystania z przedmiotu zamówienia. Nowelizacja wymusza na zamawiających zmianę dotychczasowych przyzwyczajeń. Pomijając argumenty podnoszone za i przeciw wprowadzonym regulacjom, zwrócić należy szczególną uwagę na konsekwencje niezastosowania bądź niewłaściwego zastosowania pozacenowych kryteriów oceny ofert.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (tekst jedn.: Dz. U. 2013 poz. 168- dalej jako uodfp) naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niezgodne z przepisami o zamówieniach publicznych określenie kryteriów oceny ofert. Naruszenie przepisów o zamówieniach publicznych w zakresie kryteriów oceny ofert może wystąpić, gdy zamawiający m.in.:

  • zastosuje cenę jako jedyne kryterium oceny ofert, w sytuacji w której przedmiot zamówienia nie należy do powszechnie dostępnych o ustalonych standardach jakościowych,
  • zastosuje cenę jako jedyne kryterium oceny ofert i nie wykaże w załączniku do protokołu, w jaki sposób zostały uwzględnione w opisie przedmiotu zamówienia koszty ponoszone w całym okresie korzystania z przedmiotu zamówienia,
  • zastosuje pozacenowe kryteria oceny ofert odnoszące się do właściwości wykonawców, podczas gdy przedmiot zamówienia nie należy do usług niepriorytetowych,
  • wskaże pozacenowe kryteria oceny ofert, ale nie dokona ich opisu, wagi i sposobu oceny ofert.

Oprócz wymienionych konsekwencji z zakresu odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, należy również liczyć się z możliwością naliczenia tzw. „korekty finansowej” w przypadku zamówień współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej.
Tabela stanowiąca załącznik do dokumentu pn. „Wymierzanie korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE”, wskazuje na następujące naruszenia związane z kryteriami oceny ofert, które mogą skutkować naliczeniem „korekty finansowej”:

  • naruszenie art. 91 ust. 1 pzp poprzez wybór oferty na podstawie innych kryteriów oceny ofert, niż określone w SIWZ – 25% (z możliwością obniżenia do 10% lub 5% w zależności od wagi nieprawidłowości),
  • naruszenie art. 91 ust. 3 pzp poprzez stosowanie kryteriów oceny ofert dotyczących właściwości wykonawcy, w szczególności jego wiarygodności ekonomicznej, technicznej lub finansowej – 25% (z możliwością obniżenia do 10% lub 5% w zależności od wagi nieprawidłowości),
  • naruszenie art. 7 ust. 1 w zw. z art. 91 ust. 2 pzp, poprzez określenie kryteriów oceny ofert w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję oraz nie zapewnia równego traktowania wykonawców – 25% (z możliwością obniżenia do 10% lub 5% w zależności od wagi nieprawidłowości).

Mając na uwadze powyższe, należy podkreślić, iż prawidłowe stosowanie pozacenowych kryteriów oceny ofert, nabiera szczególnego znaczenia z punktu widzenia wystąpienia możliwych negatywnych konsekwencji dla zamawiającego. W chwili obecnej stosowanie pozacenowych kryteriów jest co do zasady obowiązkiem w większości prowadzonych postępowań. Zamawiający powinni zatem zwrócić szczególną uwagę nie tylko na dobór kryteriów, ale również na ich opis (także opis podkryteriów w kryteriach nieliczbowych) oraz opis sposobu oceny oferty.

 

Artykuł pochodzi z portalu www.NowePrzetargi.pl